مرضيه محمدزاده
66
دانشنامهء شعر عاشورايى انقلاب حسينى در شعر شاعران عرب و عجم ( فارسي )
سفيان بن مصعب عبدى كوفى ابو محمّد سفيان بن مصعب از اصحاب گرانقدر امام جعفر صادق ( ع ) و از شعراى متعهّد شيعى بوده است . وى به سال 104 ه . ق . متولد شد . او با شعر خود به اهل بيت تقرّب جسته و با صدق نيت و خلوصّ ارادت از مقبولين درگاه آنان گرديده است . شعر او متضمّن بسيارى از مناقب مشهور امير مؤمنان على ( ع ) و ستايش فراوانى از آن جناب و خاندان پاك اوست . شيوه كارش اين بود كه از امام صادق ( ع ) حديثى را در مناقب عترت طاهره فرامىگرفت و آن را به نظم درمىآورد و بر امام ( ع ) عرضه مىكرد . مرحوم علامه امينى ، سفيان بن مصعب را از شعراى غدير شمرده و قسمتى از ابيات بلند او را در اينباره و ساير فضايل على ( ع ) و خاندان پيامبر ( ص ) نقل كرده است و نيز راجعبه صحّت مذهب و حسن عقيدهى او استدلال و تأكيد نموده است . « 1 » شيخ كشّى روايت كرده كه امام صادق ( ع ) به سفيان بن مصعب فرمودند : « شعرى بسراى كه زنان به خواندنش نوحهگرى كنند . » همچنين از سماعه روايت آورده كه امام ( ع ) فرمودند : « اى شيعيان ! شعر عبدى را به فرزندان خود بياموزيد كه او بر دين خدا است » « 2 » . مرحوم كلينى نيز به سند خود روايت كرده كه هنگامى كه عبدى در خانه امام صادق ( ع ) اشعار خود را در مرثيهى سيّد الشّهداء مىخواند ، آنچنان شيونى برپا شد كه مردم بر درب خانهى امام جمع شدند و امام ( ع ) به خاطر جلوگيرى از هجوم مأموران عباسى فرمودند : « كودكى از ما بيهوش شده بود و زنان بدان خاطر شيون كردند . » « 3 » عبدى كوفى به سال 178 هجرى در كوفه از دنيا رفت . « 4 » - * - 1 - لقد هدّ ركنى رزء آل محمّد * و تلك الرزايا و الخطوب عظام 2 - و ابكت جفونى بالفرات مصارع * لآل النّبى المصطفى و عظام 3 - عظام باكناف الفرات زكيّة * بهنّ علينا حرمة و ذمام 4 - فكم حرّة مسبية و يتيمة * و كم من كريم قد علاه حسام 5 - لآل رسول اللّه صلّت عليهم * ملائكة بيض الوجوه كرام 1 - مصيبت خاندان پيامبر وجودم را به لرزه درآورد ، و اين مصيبتها بسيار بزرگ و عظيم است . 2 - چشمهاى من در كنار فرات براى جسمهاى به خون غلتيده گريان شد . براى خاندان بزرگ پيامبر برگزيده . 3 - بزرگانى كه بسيار پاك و منزه هستند ، در كنار فرات ( كشته شدند ) . كه اين بزرگان نزد ما داراى حرمت و كرامت هستند . 4 - چه زنان پاك و آزادهاى و چه يتيمانى كه آواره شدند و چه بزرگوارانى كه بر آنها شمشير فرود آمد . 5 - بر خاندان رسول اللّه ( ص ) فرشتگانى درود فرستادند . فرشتگانى كه خوشسيما و بزرگوارند .
--> ( 1 ) - الغدير ؛ ج 2 ، ص 294 . ( 2 ) - اختيار معرفة الرجال ؛ ج 2 ، ص 704 . ( 3 ) - روضه كافى ؛ حديث 263 . ( 4 ) - ادب الطف ؛ ج 1 ، ص 170 و 171 . الغدير ؛ ج 2 ، ص 294 - 297 .